środa, 30 grudnia 2020

Holenderska tradycja sylwestrowa: Oliebollen


Kiedy dni są krótkie i zimne, a noce długie i ciemne w Holandii nastrój poprawiają oliebollen! Jedzone od wieków jako noworoczny przysmak są typowo holenderską tradycją. Średnia na osobę to aż 8 oliebollen zjadanych w sylwestrową noc. A jeden oliebol to aż 320 kalorii. 

Oliebol to rodzaj pączków. Rzadkie ciasto z mąki, drożdży, mleka, cukru, soli z dodatkiem jabłek lub rodzynek smażone jest na głębokim tłuszczu a potem obficie posypane cukrem pudrem. W grudniu oliebollen są w ofercie wszystkich piekarni. Smakołyk sprzedawany jest też w objazdowych kramach, gdzie smażony jest na miejscu roznosząc zapach po całej okolicy. Najwięcej oliebollen je się na przełomie roku, ale sprzedawane są także podczas jarmarków i kermisów. 


Najwcześniejsze ślady oliebollen  można znaleźć u Batawów i Fryzów, na początku naszej ery! Pod koniec grudnia w darze bogom ofiarowano jedzenie - smażone w mącznym cieście potrawy posypywane na koniec białą mąką. Ofiara dla bogini Perchta miała uchronić przed śmiercią, jaką Pechta zadawała mieczem. 

W średniowieczu "oliekoeken" były coraz bardziej popularne, jedzone po okresie postu adwentowego smakowały jeszcze lepiej. Do ich zrobienia nie potrzeba było świeżych składników, o które trudno zimą. Były bogate w tłuszcz i kalorie a więc dobrze chroniły przez zimowym chłodem. Nie były to jeszcze oliebollen (w dosłowym tłumaczeniu olejowe kulki) ale "oliekoeken" czyli płaskie ciastka. 
W późnym średniowieczu narodziła się tradycja obdarowywania ciastkiem ubogich, którzy życzą Ci szczęśliwego Nowego Roku. Szybko zaczęto życzyć szczęścia wszystkim napotkanym licząc na podarunek! 
Podobne ciastka smażono w tamtym czasie w Portugalii, być może przepis zastał przywieziony przez portugalskich Żydów, którzy uciekli do Holandii podczas hiszpańskiej inkwizycji. 

Pierwszy znany przepis pochodzi z XVII wieku. Został umieszczony w książce kucharskiej "De Versandige Kok" w 1667 roku. Ciasto zawierało wówczas dużo więcej rodzynek niż obecnie, a także inne dodatki - cynamon, imbir, goździki, migdały. Smażone było na mniejszej ilości tłuszczy, był to więc ciągle płaski placek (oliekoek).

Narodziny okrągłego oliebola czyli takiego jakiego znamy dzisiaj nastąpiły pod koniec XVII wieku. Lepsza sytuacja materialna (Złoty Wiek Holandii),  dostępność oliwy sprawiły, że ciasto smażono na większej ilości tłuszczu dzięki czemu kształt był bardziej okrągły. Przepisy z XVIII wieku zalecają już smażenie na podwójnej ilości tłuszczu. W ślad za zmianą kształtu smakołyku, przyszła zmiana nazwy. Słownik Van Dale po raz pierwszy odnotował słowo „oliebol” dopiero w 1868 roku. Oliekoek zniknęło wkrótce z języka.

W roku 1652 roku, holenderski malarz Albert Cuyp namalował obraz "Meid met oliebollen" (Kobieta z oliebollen),  który znajduje się obecnie w Muzeum w Dordrechcie. 

Od wieku XIX oliebollen stały się przysmakiem sylwestrowo-noworocznym. Dla wielu pokoleń Holendrów to smak i zapach dzieciństwa, nieodłączny element sylwestrowej zabawy ale też wspomnienie babć, które smażyły oliebollen w domu w ilościach niemal hurtowych. 

W latach 1993-2017 gazeta De Algemeen Dagblad organizowała coroczny konkurs na najlepsze oliebollen w kraju. Po zamieszaniu spowodowanym nieobiektywnością testów zaniechano konkursu jako oficjalny powód podając, że o "gustach się nie dyskutuje". Rankingi najlepszych oliebollen nadal są jednak prowadzone przez lokalne gazety. 

Oliebolen można usmażyć samemu w domu, czy to z gotowej mieszanki dostępnej w tym okresie w każdym sklepie, czy też z pojedynczych składników. Można kupić gotowe na licznych straganach, piekarniach czy w marketach (kupując 10 zazwyczaj jeden gratis). Występują w różnych wariantach, choć te najbardziej popularne i tradycyjne to "oliebollen met OF zonder  kreneten" czyli z rodzynkami lub bez. To doskonała przekąska "uliczna" w zimowe dni, choć obfitość cukru pudru to gwarancja umorusanej buzi i szalika :-)

Szampańskiej zabawy sylwestrowej i smacznych oliebollen!





Tekst: Agnieszka Lonska
Źródła: https://isgeschiedenis.nl/nieuws/de-nederlandse-traditie-van-de-oliebol


wtorek, 29 grudnia 2020

Polonijne kolędowanie - Dzieci Dzieciom

Vanessa Batorska, uczennica Polskiej Szkoły Osstoja z Oss (Holandia) uczestniczyła w międzynarodowym projekcie „Polonijne Kolędowanie – Dzieci Dzieciom”.
Dzięki zdalnej pracy młodych polonusów oraz muzyków powstał wideoklip, w którym śpiewa 44 polonijnych dzieci z 26 państw. Jego celem jest wsparcie psychologiczne, emocjonalne i materialne polskich dzieci z Domów Dziecka, a także łączenie serc polonijnych dzieci na całym świecie. Teledysk zrealizowany został przez Fundację Green Team.
Zapraszamy do obejrzenia i wysłuchania oraz wsparcia akcji! Informacje na stronie Fundacji i w informacjach pod filmem.
Vanessa, jesteśmy z Ciebie dumni! Brawo!



Wesołych Świąt!

 


Świąteczne życzenia od Polskiej Szkoły w Oss! 

Kolęda "Przybieżeli do Betlejem" w wykonaniu uczennic i uczniów Polskiej Szkoły, przedszkola i Klubu Malucha w Oss. 

Realizacja filmu: Agnieszka Lonska

Współpraca z poznańskim przedszkolem

W tym roku szkolnym współpracujemy z poznańskim przedszkolem "Baśniowy Dom". 

W czasie świątecznego spotkania każda z grup zrobiła fragment łańcucha, który później połączyliśmy w całość. Nasz łańcuch miał około 22 metry! Zgłosiliśmy go do konkursu organizowanego przez przedszkole - a w podziękowaniu otrzymaliśmy piękny dyplom. Dziękujemy za zaproszenie do zabawy!

Z kolei przedszkolaki z Poznania uczestniczyły w konkursie "Moja polska Gwiazdka" organizowanym przez naszą szkołę. Dzieci z grup Smerfy i Biedronki wysłały nam pracę plastyczną i zdjęcia jej autorów. Dziękujemy!







Osstoja w świątcznym nastroju


Ostatnie w tym roku szkolnym spotkanie w świątecznym klimacie pełne było upominków, smakołyków, wspólnego śpiewania, dekoracji, ozdób świątecznych i rozmów.


Dziękujemy rodzicom za pomoc, nauczycielom za kreatywne i pełne atrakcji zajęcia, dzieciom za uśmiechy!

Każda grupa świętowała w tym roku indywidualnie, ze względu na pandemię nie mogliśmy spotkać się wszyscy w jednej sali. Były świąteczne smakołyki przygotowane przez rodziców i szkołę. W każdej z grup uczyliśmy się kolędy "Przybieżeli do Betlejem", którą uczniowie zaśpiewali przed szkolną kamerą. 

Wszystkie dzieci zostały też obdarowane aż 3 prezentami! 

Od szkoły każde dziecko dostało książkę. 


W ramach świątecznej loterii prezentów dzieci przygotowały też upominki dla siebie nawzajem. 


Trzeci upominek przekazała naszym uczniom Ambasada RP z Hagi. 

 
Dzieci z Klubu Malucha wraz z rodzicami kolędowały, dekorowały papierowe choinki. Ogromną atrakcją była wymiana prezentów! Maluchy przygotowały także fragment papierowego łańcucha.


Grupa 1/2 przygotowała piękne drewniane choinki. Było też mnóstwo świątecznych zabaw. Nasze przedszkolaki pięknie poradziły sobie ze śpiewaniem kolędy! 


Grupa 3/4 zrobiła łańcuch choinkowy z papieru, świąteczne bombki, były też rozmowy o świętach i świątecznych prezentach. 




Grupa 4/5 przygotowała świąteczne dekoracje na papierową choinkę oraz uczyła się i bawiła w świątecznym klimacie. Przy świątecznym stole pełnym smakołyków dzieci rozmawiały o świątecznych tradycjach.


Grupa 5/6 przygotowała m.in. piękne świąteczne lampiony ze słoików. Dzieci wspaniale zaśpiewały kolędę i radośnie świętowały przy stole pełnym smakołyków przygotowanych w domach! Julia zagrała kolędę na skrzypcach. 



Grupa 7/8 oraz 8 plus miały wspólne zajęcia. Dzieci przygotowały fragment szkolnego łańcucha dobrych życzeń wpisując swoje życzenia dla świata na każdym z kawałków łańcucha. Wspólne kolędowanie uatrakcyjnił Janek akompaniując na gitarze. 




Więcej zdjęć w naszych albumach na facebooku:





Wyniki konkursu "Moja Polska Gwiazdka" 2020

 


Galeria wszystkich nadesłanych na konkurs prac TUTAJ


Wirtualne Bingo Karnawałowe

 Grupa 3/4, tekst Basia van Dommelen Tegoroczny karnawał spędziliśmy razem przed komputerami. Bal został odwołany, ale nie przeszkodziło to ...