Sinterklaas czy Mikołaj?

Sinterklaas czy Mikołaj? 

Nasze dzieci mieszkają w Holandii. Uczymy ich polskiego, opowiadamy o naszej ojczyźnie, naszych tradycjach. Na Wigilię jedziemy do Polski, a jeśli zostajemy w Holandii- szukamy w polskich sklepach karpia i pieczemy makowce. Dobrze jednak jeśli równocześnie świętujemy Dzień Króla i uczestniczymy z dziećmi w holenderskich tradycjach. To dla nich ważne- czuć się częścią grupy równieśniczej, a mieszkając w Holandii czy tego chcemy czy nie, grupą równieśniczą dla naszych dzieci są koledzy ze szkoły, czyli w większości Holendrzy. Dobrze by więc było, aby oprócz polskich świąt i zwyczajów uczestniczyć z dzieckiem w holenderskich wydarzeniach i tradycjach.

Sinterklaas

Większość z tych tradycji pięknie się uzupełnia. Dzień Mamy- w Holandii świętowany zawsze w drugą niedzielę maja, w Polsce zawsze 26 maja- można obchodzić dwa razy. W Sylwestra można jeść oliebollen a w Tłusty Czwartek Pączki. Na Wielkanoc malować pisanki i szukać czekoladowych jajeczek w ogrodzie. Organizować przyjęcia urodzinowe i świętować imieniny. 

Co jednak jeśli tradycje nie są tak łatwe do pogodzenia? Kiedy trzeba dokonać wyboru? Czy podarunki dzieciom powinien przynieść Sinterklaas 5 grudnia czy raczej Święty Mikołaj 6 grudnia? Czy pod choinką powinny być prezenty od Kerstmana, Świętego Mikołaja, Gwiazdora albo Aniołka? 

Kerstman

Każdy oczywiście sam musi odpowiedzieć sobie na to pytanie. Ale wybór powinien być świadomy.
Dlatego warto wiedzieć, że holenderski Sinterklaas to bodajże najważniejsze rodzinne święto w kalendarzu Holendrów. Sinterklaas, przypływający łodzią parową z Hiszpanii, ubrany w mitrę, z pastorałem to bardzo charakterystyczna i spójna postać. Przyjeżdża co rok do Holandii, odwiedza dzieci, ma swój program telewizyjny- Sinterklaasjournal (który dzieci oglądają w szkole na lekcjach). Dzieci wierzą, bo trudno nie wierzyć, w jego istnienie i to, że to on przynosi prezenty w Pakjesavond. A te które już nie wierzą nie mogą zdradzić "wielkiej tajemnicy Sinterklaasa" kolegom z klasy. Jednym głosem tą historię opowiadają rodzice, nauczyciele, sąsiedzi, telewizja. Czy tego chcemy czy nie dzieci w tym będą uczestniczyć.  Polskie Mikołajki nie mają tak spójnej tradycyji. Dla niektórych to Mikołaj- biskup, dla innych Mikołaj w czerwonej czapce z pomponem przyjeżdżający z Laponii. W niktórych polskich regionach ten sam MIkołaj odwiedza dzieci 6 grudnia jak i 24 grudnia w wieczór wigilijny. Innym pod choinką zostawia prezenty Gwiazdor, Aniołek albo Jezusek. 

Jeśli opowiadamy dziecku bajkę o Mikołaju, zadbajmy by miało z tego zabawę taką jak koledzy. Jeśli to kwestia dziecięcej wiary w bajki- nie mieszajmy dzieciom historii, nie narażajmy na odstawanie od grupy, mówiąc że Święty Mikołaj przychodzi do polskich dzieci nie 5 a 6 grudnia a na dodatek wygląda jak Kerstman. Bo w Holandii gość z Laponii to Kerstman (w dowolnym tłumaczeniu Gwiazdor) czyli znana nam z tak wielu amerykańskich filmów postać w czerwonym kubraku w towarzystwie reniferów.

Dla Holenderskich dzieci wszystko jest więc jasne i czytelne- 5.12 Sinterklaas, 25.12 Kerstman. Dwie różne osoby, z różych światów. Warto dodać, że to Sinterklaas jest hojniejszy i przynosi najważniejsze prezenty. Kerstman ogranicza się często do mniejszych upominków. 

Naturalnie można to wszystko dzieciom wytłumaczyć, zburzyć bajkę. W końcu to tak my kupujemy prezenty :-) Kiedy jednak gramy w tę grę to grajmy na zasadach większości. A jeśli od początku mówimy dzieciom całą prawdę zadbajmy, aby nie psuły zabawy kolegom.

Wybierając życie poza Polską wybraliśmy wielokulturowość. Wielokulturowość, która zdecydowanie bardziej dotyczy naszych dzieci niż nas samych. Pozwólmy dzieciom na to, aby budowały swoje historie i własną tożsamość,  aby przeżywały swoje dzieciństwo wychowując się w równowadze obydwu kultur i tradycji.

tekst: Agnieszka Lonska

O tradycji pisaliśmy także w poprzednich latach:

TU Sinterklaas historia prawdziwa czyli jak to naprawdę było

TU Sinterklaas dla początkujących czyli co powinniśmy wiedzieć, aby się dobrze bawić

TU Sinterklaas dla początkujących ale wtajemniczonych czyli co powinniśmy wiedzieć jak już wiemy i jak świętować

Sinterklaas vel Mikołaj - historia prawdziwa

Sinterklaas to jedno z ważniejszych wydarzeń w wielu domach w Holandii. Tradycja sięga przynajmniej XV wieku, kiedy biedni wystawiali buty, w które bogaci wrzucali datki. Teraz również nieodłącznymi elementemi tego święta są buty, do których otrzymuje się prezenty, zabawki, słodycze, speculaas, marcepanowe słodkości, ciasteczka korzenne: pepernoten i kruidnoten. 

Na obrazie Jana Steena z 1665 roku, który znajduje się w Rijksmuseum, oglądamy holenderską rodzinę w wieczór Sinterklaasa - są słodycze, instrumenty muzyczne do wspólnego śpiewania, grzeczne dzieci otrzymują prezenty, niegrzeczne rózgę. Rodzina zgromadzona jest przy kominku, bo właśnie przez kominek prezenty zostają dostarczone. 

Legenda o Mikołaju zyskała ogromną popularność w średniowieczu. Mikołaj pochodził z, Antaya prowincji leżącej na terenie obecnej Turcji (kiedyś Bizancjum). Źródła podają, że żył on na przełomie III i IV wieku. 

Był bogatym jedynakiem, mógł więc pozwolić sobie na luksusowe życie. Wolał jednak wykorzystać swoją dobrą sytuację finansową pomagając biednym i potrzebującym. Był osobą wyjątkowo pobożną i wrażliwą na cierpienie innych ludzi. Po śmierci rodziców odziedziczył ogromny majątek, który bez namysłu postanowił rozdać potrzebującym. Jego troskliwość i dobre serce sprawiły, że został biskupem Miry (dzisiaj Demre). Zmarł 6 grudnia. 

Wokół życia historycznej postaci narodziło się wiele legend - o tym jak uratował trzech żeglarzy od śmierci na morzu w czasie sztormu, o pomocy młodzieży i dzieciom, o dokonywanych przez niego cudach.  Jedna z legend głosi, że pewien człowiek, który popadł w nędzę, postanowił sprzedać swoje trzy córki do domu publicznego bo nie mógł zapewnić im posagu umożliwiającego wyjście za mąż. Gdy biskup Mikołaj dowiedział się o tym, nocą wrzucił przez komin trzy sakiewki z pieniędzmi. Wpadły one do pończoch i trzewiczków, które owe córki umieściły przy kominku dla wysuszenia. 

W całym chrześcijańskim świecie kult świętego Mikołaja zaczął szybko się rozpowszechniać. Świadczy o tym przede wszystkim liczba kościołów, które nazywane były jego imieniem.  

Mikołaj był cenionym i popularnym świętym. Stał się patronem i opiekunem między innymi dzieci, panien na wydaniu, żeglarzy, rybaków, piekarzy. Jest też patronem kilku miast portowych w tym Amsterdamu. 

Właśnie z Amsterdamu, Sinterklaas został przywieziony przez Holendrów do Stanów Zjednoczonych. Popularyzację wizerunku świętego Mikołaja zawdzięczamy więc Holendrom. 

Amerykanie opierali się na opowieściach przywiezionych z Holandii, jednak zmienili tak wiele w historii, że w zasadzie stworzyli nową postać. Ogromną rolę odegrała prasa w której pojawiły się rysunki, wiersze, opowieści o Mikołaju. To właśnie wtedy Mikołaj zmienił miejsce zamieszkania (z ciepłych krajów na bardziej pasujący do zimowego pejzażu biegun północny). Prezenty zaczęto wręczać nie 5-6 grudnia, ale w Boże Narodzenie.  

Dzięki reklamie Coca-Coli z 1930 roku - na potrzeby której został ubrany w czerwony kubrak z pomponami zyskał też zupełnie nowy wizerunek. Takiego Santa Clausa znamy dzisiaj! 

Tymczasem Holendrzy zostali wierni swojej tradycji. Dla Holendrów amerykański Santa Claus to Kerstman, zupełnie inna postać niż Sinterklaas. Kerstman przynosi upominki pod choinkę, w święta, pochodzi z bieguna, ma renifery, elfy do pomocy. Sinterklaas mieszka w Hiszpanii,  rozdaje podarunki w wieczór 5 grudnia. Ponoć obaj panowie nie bardzo się lubią ;-) 

W Holandii od XVI wieku świętego Mikołaja wyobrażano sobie przypływającego statkiem zza oceanu, z ciepłych krajów i jeżdżącego na białym koniu. W 1850 roku Kan Schenkman napisał książkę "Sint Nicolaas en zijn knecht", która stała się bazą do współczesnej formuły obchodzenia tego święta. Kontrowersje w ostatnich latach budzi wizerunek pomocników Mikołaj - Czarnych Piotrusiów (Zwarte Piet). Nie do końca jest jasne ich pochodzenie, w różnych wersjach są to pomocnicy lub niewolnicy, wybrudzeni sadzą w kominku lub czarnoskórzy. 

Przez lata wiele się zmieniło - ale nadal Sinterklaas nosi biskupi strój i rozdaje podarunki. Dzięki telewizji opowieść o Sinterklaasie jest spójna, namacalna, prawdziwa - co roku przyjeżdża ten sam Sinterklaas, występuje w telewizji, jeździ po kraju, odbywają się spotkania i parady. Wszyscy grają w jednej drużynie - rodzice, starsze rodzeństwo, nauczyciele opowiadają tą samą historię dzieciom. Nawet premier w niedawnej konferencji prasowej opowiadał o Sinterklaasie jak o prawdziwej postaci. 

Wieczór prezentów - pakjesavond - to jeden z ważniejszych dni w Holandii, spędzany w gronie rodziny, przyjaciół, z wieloma tradycjami i symbolami. Kiedy Sinterklaas wraca do swojego domu w Hiszpanii 6 grudnia, następuje zmiana dekoracji na świąteczne, z wizerunkiem Kerstmana i choinką. 

Więcej o tradycji Sinterklaasa pisaliśmy także w poprzednich latach: 

TUTAJ (Sinterklaas czy Mikołaj) a także  TUTAJ (Sinterklaas dla początkujących) oraz  TUTAJ (Sinterklaas dla początkujących ale wtajemniczonych).

Tekst: Agnieszka Lonska

Zdjęcia: Wikipedia

Sinterklaasjournaal czyli wiadomości o Mikołaju

Sinterklaas płynie do Holandii! Od dziś, codziennie o 18.00 na NPO Zapp (oraz w internecie) można oglądać specjalny program dla dzieci (i rodziców) Sinterklaasjournal który opowiada o aktualnych przygodach Sinterklaasa. Program utrzymany w konwencji wiadomości telewizyjnych jest pozycją obowiązkową jeśli chce się być na bieżąco. Kamera towarzyszy w podróży Sinterklaasa, który jak zwykle płynie do Holandii statkiem parowym. Zazwyczaj po drodze podróżnicy napotykają jakieś trudności i nigdy do końca nie wiadomo czy zdążą do Holandii na czas. 

Później możemy oglądać powitanie Sinterklaasa i jego pomocników w Holandii, których gości do rok inne miasto. W tym roku będzie to Amsterdam. Sobotni program nadawany jest na żywo, odbywają się wielkie parady, koncerty zabawy. Wyjątkowe emocje a wydarzenie warte obejrzenia czy to na żywo czy w telewizji. (Program powitania:  https://www.amsterdam.nl/toerisme-vrije-tijd/evenementen/intocht-sinterklaas). 

Kolejne odcinki Sinterklaajournaal opowiadają o pobycie Sinterklaasa w Holandii, pokazują przygotowania do Pakjesavond, towarzyszą Pietom które odwiedzają dzieci obdarowując je drobnymi prezentami wkładanymi do butów. 

Oczywiście do Mikołaja można pisać, wysyłać listy, kolorowanki. W tym roku już pierwsze zadanie zostało dzieciom przydzielone - maja przygotować flagi, którymi zostanie udekorowany dom Mikołaja. (szablon do pobrania: https://sinterklaasjournaal.ntr.nl/spelen). Wysyłając kolorowanki przez formularz na stronie jest szansa, że otrzymamy odpowiedź do Mikołaja!

Powitanie Sinterklaas już w najbliższy weekend - to oficjalne w Amsterdamie 14.11., ale później Sinterklaas w tajemniczy sposób :-) daje radę odwiedzić wszystkie miasta i miasteczka w niedzielę. 

Imprez jest sporo - w miejscach pracy rodziców, w klubach sportowych, w czasie zajęć dodatkowych, w stowarzyszeniach i domach kultury. Świętuje się oczywiście w szkołach - a program lekcji dla najmłodszych klas opiera się o historię Sinterklaasa, dzieci oczywiście też w szkole wystawiają buty, przygotowują prace plastyczne i często też oglądają Sinterklaasjournal w czasie lekcji. 

Finał zabawy 5 grudnia - w uroczysty, rodzinny Pakjesavond. Potem Mikołaj wróci do Hiszpanii, a Holandia zacznie przygotowania do świąt. 

O tradycji pisaliśmy także w poprzednich latach:

TU Sinterklaas historia prawdziwa czyli jak to naprawdę było

TU Sinterklaas czy Mikołaj czyli o tym dlaczego polonijnym dzieciom warto pokazać tą holenderską tradycję

TU Sinterklaas dla początkujących czyli co powinniśmy wiedzieć, aby się dobrze bawić

TU Sinterklaas dla początkujących ale wtajemniczonych czyli co powinniśmy wiedzieć jak już wiemy i jak świętować

Sinterklaas już w Holandii!

Sinterklaas już w Holandii. Przyjechał w tym roku wyjątkowo pociągiem, a nie statkiem parowym, bo jego nowy koń Ozosnel boi się wody. Ale statek też dopłyną, bo w pociągu nie zmieściły się wszystkie prezenty! Sinterklaas odwiedza teraz dzieci w różnych miejscowościach, jego pomocnicy Zwarte Piety rozdają słodycze i małe prezenty, które wkładają w nocy do butów wystawionych przez dzieci. Dzieci wysyłają listy życzeń - w tym roku można zamówić też specjalny papier na stronie:
 https://sinterklaasjournaal.ntr.nl/. Dziś się okazało, że wysłane już listy życzeń zaginęły! Piety nie wiedzą więc komu jaki prezent zapakować! Jak sobie poradzą z tym problemem? Odpowiedzi (choć pewnie i nowe pytania) codziennie w nowym odcinku wiadomości Sinterklaasa czyli sinterklaasjournal.
Zabawa trwa do 5 grudnia, czyli do Pakjesavond, najbardziej rodzinnego dnia w holenderskich rodzinach. Wspólne świętowanie, wymiana prezentów opakowanych w wymyślny sposób (Surprize), wizyta Sinterklaasa.

Więcej o pięknej tradycji pisaliśmy także TUTAJ (Sinterklaas czy Mikołaj) a także  TUTAJ (Sinterklaas dla początkujących) oraz  TUTAJ (Sinterklaas dla początkujących ale wtajemniczonych).

Sinterklaas dla początkujących (edycja 2018)

W sobotę powitaliśmy Sinterklaasa, który pomimo niskiego stanu wód na rzekach dotarł szczęśliwie w minioną sobotę do Holandii, w tym roku do Zaandijk i rozpoczął wędrówkę po całym kraju. Nie wszędzie udało się przypłynąć, ale znalazły się inne pojazdy aby dotrzeć do dzieci! Parady odbyły się już w wielu miastach, miasteczkach i wioskach.

Relację z jego podróży oraz przygód w czasie pobytu w Holandii oglądać można codziennie, od 12 listopada w wiadomościach Sinterklaasa czyli Sinterklaas journal, w telewizji NTR o godzinie 18.00. 

Wszystkie odcinki są do obejrzenia również na stronie. 

LINK Sinterklaas journaal

Na stronie także kolorowanki, gry, piosenki. Można także wysłać wiadomość czy swój rysunek do Sinterklaasa.

Wiadomości oglądają młodsze dzieci, nie tylko w domach, ale i w szkole. Ta sama historia jest opowiadana jednym głosem przez wszystkich! I jak w to nie wierzyć?

Warto z dzieckiem w tym uczestniczyć, bo dzięki temu dziecko nie poczuje się wykluczone z grupy. Bo kiedy wszyscy koledzy z klasy dostają prezenty do bucików i opowiadają o zamieszaniu z czekoladowymi literkami, dlaczego nie nasze dziecko?

W tym roku Sinterklaas zabrał ze sobą sporo nowych Pietów, co powoduje spore zamieszanie bo nowe Piety nie do końca jeszcze wiedzą co robić ;-) Rozpakowały wszystkie czekoladowe literki! Każdy powinien dostać do buta w prezencie pierwszą literę swojego imienia, ale teraz wszystko się pomieszało... i w pudełkach są zupełnie nie te litery! Wiele dzieci znalazło już w butach nie tą literę co trzeba...

Modnym gadżetem tegorocznej zabawy są "pieten plaatjes" czyli karty do zbierania, wymieniania tak aby stworzyć całą kolekcję. Nauczyciele w szkołach na pewno je wykorzystają do prowadzenia lekcji ;-) bo szkoły taki pakiet otrzymały.

Ciągle jeszcze nie wiemy co za niespodziankę chowa Sinterklaas w swojej skrzyni. Ale na pewno w wiadomościach w końcu i ta zagadka zostanie rozwiązana.

O co jeszcze powinniśmy zadbać?

W sklepach pojawiły się papierowe buciki, do samodzielnego wycięcia, pokolorowanie i sklejenia. Do każdego bucika zaniesionego do sklepu zostaną włożone przez Sinterklaasa słodycze i upominki dla dzieci. W sklepach z zabawkami mnóstwo konkursów i zabaw dla dzieci.

Obowiązkowo trzeba upiec domowe pepernootjes- czyli małe okrągłe pierniczki. Wspólne pieczenie organizują szkoły, muzea, piekarnie. 

Dzieci mogą codziennie, przez cały pobyt Sinterklaasa w Holandii, wystawiać swoje buciki. Zostawia się w nich marchewkę czy jabłko dla Amerigo- konia Sinterklaasa, albo swoje rysunki czy listy prezentów. Rano znajdują  się w nich małe prezenty (schoenkadootjes). Słodycze, litera czekoladowa, garść pepernotjes, kredki, ołówek, mała zabawka- to wszystko dzieci znajdują w bucikach. Buciki często zanoszą dzieci  także do szkół, na zajęcia dodatkowe.

Oczywiście można jeszcze udekorować dom, śpiewać piosenki o Sinterklaasie, uczestniczyć w zabawach w mieście, obejrzeć jeden z wielu filmów o Sinterklaasie, pójść na przedstawienie do teatru.

Starsi będą przygotowali w szkołach "Suprize". O czym pisałam TUTAJ

Zabawa kończy się dopiero 5 grudnia, w wieczór prezentów czyli bardzo rodzinne święto "Pakjesavond". Zaraz po nim można ubierać choinkę i szykować się do świąt Bożego Narodzenia :-)

O podstawowych różnicach i dlaczego warto je znać, a przede wszystkim uczestniczyć w zabawie z dziećmi pisałam TUTAJ

Sinterklaas dla początkujących, ale wtajemniczonych

Ponieważ Sinterklaas jest tak spójną i wiarygodną historią, ze starszym dzieckiem większość rodziców przeprowadza rozmowy uświadamiające :-) W internecie sporo porad na ten temat- i nie wiem czy nie jest to dla holenderskich rodziców trudniejszy temat niż rozmowy o tym skąd się biorą dzieci :-) 
Co ważne- dzieci, które już "znają wielką tajemnicę sinterklaasa" nie zdradzają tajemnicy kolegom w szkole czy młodszemu rodzeństwu. Po prostu, zachowując tajemnicę, nie psują zabawy innym!

Ale kiedy już wiemy- także świętujemy!  Najważniejszym elementem jest "surprise". Słowo pochodzenia francuskiego, oznczające "niespodziankę", które wymawia się: surpriese. 

Cóż to takiego? Przede wszystkim piękne opakowanie! Dzieci w szkołach losują komu mają przygotować prezent- do końca ma zostać to tajemnicą. Upominek to zazwyczaj drobiazg za kilka euro (i nie powinno się wychodzić przed szereg kupując czegoś przekraczającego ustalony budżet). Prezent nie jest aż tak istotny, ważne jest jego opakowanie! A to bywa prawdziwym majstersztykiem! Powinno być dopasowane do zainteresowań obdarowanego- dla fotografa- kamera, dla piłkarza- piłka lub boisko sportowe. Do prezentu koniecznie dołączony musi być wierszyk- rymowanka o obdarowanym. Wszystkie informacje wysyłają nauczyciele ze szkoły- warto się zorientować jak wydarzenie wygląda w szkole naszego dziecka- ale zazwczaj "surprise" są naprawdę starannie przygotowane, duże i często czasochłonne. Zrobienie ich wymaga zaangażowania i pomocy rodziców- zwłaszcza jeśli dziecko pierwszy raz uczestniczy w zabawie (najczęściej od 5 grupy).

http://www.knutselidee.nl/thema/surprise.htm

https://nl.pinterest.com/explore/surprise-sinterklaas/?lp=true

Sinterklaas w Holandii dla początkujących (edycja 2017)

Najmłodsi już powitali Sinterklaasa, który pomimo sztormu na morzu szczęśliwie dotarł w minioną sobotę do Holandii. Niestety prezenty powypadały za burtę, papier namókł i zamazały się imiona dzieci dla których prezenty były przeznaczone! Czy paczki trafią do właściwych osób? Co możemy zrobić aby pomóc? W wiadomościach Sinterklaasa będą odpowiedzi! 

Można też wysłać zdjęcie swojego rysunku, który od razu zostanie powieszony w Domu Mikołaja! Na stronie są także gry, piosenki, rysunki. 

 https://sinterklaasjournaal.ntr.nl/#/home

Wiadomości oglądają młodsze dzieci, nie tylko w domach, ale i w szkole. Ta sama historia jest opowadana jednym głosem przez wszystkich! Warto z dzieckiem w tym uczestniczyć. 

O co jeszcze powinniśmy zadbać? W sklepach pojawiły się papierowe buciki, do samodzielnego wycięcia, pokolorowanie i sklejenia. Do każdego bucika zaniesionego do sklepu zostaną włożone przez Sinterklaasa słodycze i upomininki dla dzieci. W sklepach z zabawkami mnóstwo konkursów i zabaw dla dzieci. 

Obowiązkowo trzeba upiec domowe pepernetjos- czyli małe okrągłe pierniczki. Wspólne pieczenie organizują szkoły, muzea, piekarnie. 

Dzieci mogą codziennie, przez cały pobyt Sinterklaasa w Holandii, wystawiać swoje buciki. Zostawia się w nich marchewkę czy jabłko dla Amerigo- konia Sinterklaasa, albo swoje rysunki czy listy prezentów. Rano znajdują  się w nich małe prezenty (schoenkadootjes). Słodycze, litera czekoladowa, garść pepernotjes, kredki, ołówek, mała zabawka- to wszystko dzieci znajdują w bucikach. Buciki często wystawiają dzieci także do szkół, na zajęcia sportowe.

O podstawowych różnicach i dlaczego warto je znać, a przede wszystkim uczestniczyć w zabawie z dziećmi pisałam TUTAJ